Πίστη στὸ Θεὸ καὶ εἰκοσιένα τοῦ Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑμηττοῦ Δανιὴ λ Η μέρες ἐθνικῆς περηφάνειας καὶ λεβεντιᾶς ζοῦμε τοῦτο τὸν καιρὸ καθὼς βιώνουμε μιὰ μοναδικὴ πραγματικότητα στὴν παγκόσμια ἱστορία, τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση τοῦ1821. Μιὰ ἐπανάσταση τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ τοῦ Ἀσιάτου Δυνάστου καὶ Κατακτητοῦ, ποὺ προκαλεῖ τὴν ἔκπληξη καὶ τὸν θαυμασμὸ ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ τῶν ξένων πολιτικῶν καὶ ἱστορικῶν. Ὁ Γάλλος ἱστορικὸς POUQUEVILLE ἔγραψε: «Ἡ Ἑλληνικὴ ἐπανάσταση περιεῖχεν ἐν ἑαυτῇ ἔκτακτόν τι, ὅπερ ἦτο ἀδύνατον νὰ χαρακτηρισθεῖ».
Ποιὸς ἦταν ὁμοχλὸς καὶ ἡκινητήρια δύναμη τοῦ’21; Τί γέννησε ἐκεῖνο τὸν ἀνεπανάληπτο ξεσηκωμό; Ποιός ἦταν ὁχαρακτήρας του; Εἶναι τὸ ‘21 μόνο κοινωνικοταξικὸ φαινόμενο ἢ μπαίνει βαθιὰ καὶ στὸ χῶρο τοῦ πνεύματος;
Ὁ ἱστορικὸς ὑλισμὸς θὰ ὑποστηρίξει πὼς ἐκείνη ἡγιγαντομαχία ὑπῆρξε ἀποτέλεσμα μόνο διεργασιῶν τοῦ οἰκονομικοῦ παράγοντα καὶ εἶναι ἄσχετη μὲ τὸ χῶρο τοῦ πνεύματος.
Ἐμεῖς ὅμως ἔχουμε σοβαροὺς λόγους νὰ ἀρνούμεθα τὴ θέση αὐτὴ τοῦ ἱστορικοῦ ὑλισμοῦ, γιατὶ ἔχουμε στὰ χέρια μας ἱστορικὰ ντοκουμέντα καὶ πειστήρια ποὺ μποροῦν νὰ ἀποδείξουν ὅτι ὁ ἀγώνας ἐκεῖνος ἦταν ἐθνικὸς μὲ ἔντονο πνευματικὸ θρησκευτικὸ χαρακτήρα ποὺ τὸν ἐχρωμάτισε καθολικά. Καὶ θὰ συμφωνήσουμε μὲ τὴν γνώμη τοῦ Προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας ποὺ στὸ Διάγγελμάτου πρὸς τὸν Ἑλληνικὸ Λαὸ τῆς 25ης Μαρτίου 1976 διεκήρυξε ὅτι: «Τὰ ἱστορικὰ γεγονότα, καθὼς ἀνήκουν στὸ χῶρο τοῦ πνεύματος καὶ γενικὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου, δὲν συλλαμβάνονται μὲ γενικοὺς ἄκαμπτους νόμους, ὅπως ἐκείνου ποὺ ἰσχύουν γιὰ τὰ φυσικὰ φαινόμενα... Εἰδικότερα δὲ μπορεῖ νὰ ἀναχθεῖσὲ ἄκαμπτο γενικὸ κανόνα ἡ ἀρχή, ὅτι κύρια κινοῦσα δύναμι τῆς Ἱστορίας εἶναι τὰ ταξικὰ ὑλικὰ συμφέροντα».
Ἡπίστη στὸ Θεὸ καὶ ἡ ἀγάπη τῆς Πατρίδας, ἡ ἀπόκτηση τῆς θρησκευτικῆς καὶ ἐθνικῆς ἐλευθερίας ἦταν οἱδύο πόλοι γύρω ἀπὸ τοὺς ὁποίους μαγνητίσθηκε ὁνοῦς καὶ ἡκαρδιὰ τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ’21. Καὶ οἱ ἀποδείξεις αὐτῆς τῆς ἱστορικῆς ἀλήθειας, ποὺ σήμερα συνειδητὰ παρασιωπεῖται καὶ διαστρεβλώνεται, εἶναι πλεῖστες ὅσες προερχόμενες ἀπὸ κείμενα καὶ μαρτυρίες προσωπικοτήτων ποὺ ἔδρασαν ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἢ παρακολούθησαν τὰ γεγονότα διασώζοντας ἔτσι αὐτὴ τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια.
Στὸν ὅρκο τῶν Φιλικῶν ὑπερέχουν οἱ ἔννοιες τῆς Πατρίδας καὶ τῆς Θρησκείας. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὸν ὅρκο τῶν Ἱερολοχιτῶν. Καὶ στὴν προκήρυξη τοῦ Ἀλέξανδρου Ὑψηλάντη στὶς 24 Φεβρουαρίου 1821 καὶ ἐκεῖ ἡ ἐπανάσταση γίνεται στὸ ὄνομα τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος. Ὁμοίως καὶ στὰ Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν τοῦ’21 μπορεῖ νὰ διαπιστώσει κανεὶς αὐτὴ τὴν ἀλήθεια ὅτι ὁ ἀγώνας γινόταν ὑπὲρ τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος. Γράφει ὁ Ἑλβετὸς Μάγιερ στὰ«Ἑλληνικὰ Χρονικά», ὅτι ἐνῶμπροστὰ ἀπὸ τὰ τείχη τοῦ Μεσολογγίου βρίσκονταν ὁ Ἰμπραὴ μ καὶ ὁ Κιουταχῆς: «... Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς δυνάμεις ἔχομεν νὰ ἀντιπαραταχθῶμεν, αἱδὲ ἡμέτεραι δὲν εἶναι ἄλλαι, εἰμὴ ὁ Θεός, ἡ Πατρὶς καὶ οἱβραχίονές μας...».
Ὁ Π. Πατρῶν Γερμανὸς στέλνει στὴν Ἤλιδα τὸν ἐπίσκοπο Προκόπιο, ὁ ὁποῖος ξεσηκώνει τὸ λαὸ καὶ μαζὶ ψέλνουν τὸν ὕμνο «Ἀναστήτω ὁ Θεὸς καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν...». Ὁ Ἐθνομάρτυρας Γρηγόριος Εʹ στὴν εἴδηση τοῦ Ἰ. Καποδίστρια νὰ ἐνεργήσει ὥστε νὰ μὴ γίνει ἡ Ἐπανάσταση, ὁ Πατριάρχης «τῆς ὀδύνης» ἀπάντησε: «... οὐδεμία ἀνθρώπινος δύναμις δύναται νὰ ἀναχαιτίσει τὰ πράγματα, διότι τὸ κίνημα τοῦτο προώρισται φαίνεται ἀπὸ τὸν Ὕψιστον, ἄλλως ἦτο ἀδύνατον νὰ κάμει τοιαύτην ἀπόφασιν τὸ Ἔθνος... ταῦτα παρακαλῶ νὰ εἴπητε εἰς τὴν ἐξοχότητάτου».