δηλαδή: «Ὅταν κατακρίνεις τὸν νόμον δὲν εἶσαι τηρητής του, ἀλλὰ κριτής του. Ἕνας εἶναι ὁνομοθέτης καὶ ὁκριτής, αὐτὸς ποὺ μπορεῖ νὰ σώσει καὶ νὰ καταστρέψει».
Γι’ αὐτὸ οἱ Πατέρες μᾶς δίδαξαν νὰ ἐμπιστευόμαστε τὸν Πάνσοφο καὶ Πανάγαθο Κύριό μας κατὰ τὴν ἀδιάλειπτη προσευχὴ τῆς λατρείας τῆς Ἐκκλησίας μας «ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους καὶ πᾶσαν τὴν ζωὴν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα» χωρὶς νὰ ἀπαξιώνουμε καὶ τὴν προσπάθεια γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τῶν ἐπιστημῶν καὶ τὴν ἀπόκτηση γνώσεων γιὰ τὴν βελτίωση τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς μας.
2. Ἅγιοι τῆς πίστεως.
Οἱ Ἅγιοι ἦσαν πιστοὶ στὸν Θεὸ ἄνθρωποι.
Ἐδίδαξαν στοὺς ἀνθρώπους νὰ πιστεύουν στὸν ἀληθινὸ καὶ ζωντανὸ Θεὸ κατὰ τὴν ἐντολὴ τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ: «Πιστεύετε εἰς τὸν Θεόν καὶ εἰς ἐμὲ πιστεύετε» (Ἰωάννου ιδ΄ 1). Ὑπερασπίσθηκαν μὲ σθένος καὶ παρρησία, γενναιότητα καὶ αὐτοθυσία τὴν ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῆς εἰδωλολατρίας καὶ τῶν ποικιλωνύμων αἱρέσεων. Ἡπίστη κατὰ τοὺς πατέρες, ποὺ διετύπωσαν καὶ ἑρμήνευσαν αὐθεντικὰ τὴν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι ἰδεολογία καὶ ἡ ἐπιμονὴ στὴν ἀποκεκαλυμμένη ἀπὸ τὸν Θεὸ ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας, δὲν εἶναι τυφλὴ καὶ πείσμων προσήλωση σὲ θεωρίες καὶ ἰδέες. Ἡπίστη στὴν ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας ἐξασφαλίζει τὴν σωτηρία κατὰ τὸν θεόπνευστο λόγο τῆς Γραφῆς «πᾶς γὰρ ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου σωθήσεται» (Ἰωὴ λ γ΄ 5 καὶ Πρὸς Ρωμαίους ι΄ 13). Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ Πατέρες μας ἀγωνίσθηκαν γιὰ νὰ παραμείνει ἡπίστη ἀνόθευτη καὶ ἀναλλοίωτη, ὅπως τὴν δίδαξε ὁ Κύριός μας καὶ μᾶς τὴν παρέδωσαν οἱ ἀπόστολοί Του ἀφοῦ«ἐστὶν Ἐκκλησία Θεοῦ ζῶντος, στῦλος καὶ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας» (Πρὸς Τιμόθεον Α΄ γ΄ 15) δηλαδή «εἶναι ἡ Ἐκκλησία τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ὁστῦλος καὶ τὸ θεμέλιο τῆς ἀλήθειας». Ἔτσι ἡπίστη ἀποτελεῖ γιὰ τὸν ἄνθρωπο «ἰσχυρὴ παράκλησι» καὶ «ἀσφαλὴ καὶ βεβαία ἄγκυρα τῆς ψυχῆς» (Πρὸς Ἑβραίους στ΄ 18-19). Οἱ Πατέρες ὑπεραμύνθηκαν καὶ θυσιάσθηκαν γι’ αὐτὰ τὰ πνευματικὰ δικαιώματα τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἀπειλοῦσαν οἱδοξασίες τόσο τῶν εἰδωλολατρῶν ὅσο καὶ τῶν αἱρετικῶν.
Αὐτὸ τὸν ἀγῶνα ὀφείλει ὁκάθε πιστὸς νὰ διεξαγάγει γιὰ νὰ διατηρεῖτὴν ἀκεραιότητα τῆς πίστεώς του στὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας του.
3. Ἅγιοι τῆς ἀγάπης.
Στὸ ὕψος ποὺ ἀνέβηκαν οἱ ἅγιοι Πατέρες μας μὲ τὴν σοφία τους, τὴν πίστη καὶ τὸν ἀγῶνα τους γιὰ τὴν ἀρετή συνετέλεσε καὶ ἡ ἀγάπη τους γιὰ τὸν συνάνθρωπο, τὸν ὁποῖο ὑπηρέτησαν σὰν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, σὰν θεῖο δημιούργημα ποὺ ἔχει προορισμό του τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὴν αἰώνια ζωή.
Διηύρυναν λυτρωτικὰ τοὺς ὁρίζοντες τῆς προοπτικῆς τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ τὸ ἐλευθέρωσαν ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς ματαιότητος καὶ τῆς ἁμαρτίας δείχνοντας σ’ ὅλους τὸν προορισμὸ τοῦ ἀνθρώπου, ἐξηγώντας τὸν σκοπὸ τῆς δημιουργίας του καὶ ἑρμηνεύοντας αὐθεντικὰ τὶς καταστάσεις τῆς ζωῆς του.
Οἱ ἅγιοι Πατέρες μας διακρίθηκαν γιὰ τὴν κοινωνικὴ προσφορά τους, τὴν ἀγάπη τους γιὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ ὅλη τὴν φιλανθρωπικὴ διακονία τους. Ὑπεστήριξαν ὅτι ὁκαθένας ἄνθρωπος εἶναι θεῖο δημιούργημα, ζῶσα εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἑνότητα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ποὺ ἀπωλέσθηκε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ διασώζεται στὴν Ἐκκλησία μὲ τὴν ἐν Χριστῷ ζωή.
Γι’ αὐτὸ πρωτοστάτησαν σέ ἔργα ἀλληλεγγύης καὶ συμπαραστάθηκαν σ’ ὅλους τοὺς ἔχοντες ἀνάγκη κατὰ τὴν ἀποστολικὴ προτροπή: «Τῆς δὲ εὐποιίας καὶ κοινωνίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε· τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός» (Πρὸς Ἑβραίους ιγ΄ 16)
δηλαδή: «Μὴν ξεχνᾶτε ἀκόμη νὰ κάνετε τὸ καλό καὶ νὰ μοιράζετε ὅ,τι ἔχετε μὲ τοὺς ἄλλους. Μὲ τέτοιες θυσίες εὐχαριστεῖται ὁ Θεός». Στηλίτευσαν μὲ σφοδρότητα τὴν ἀλαζονεία τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας. Πολέμησαν τὴν κοινωνικὴ διαφθορὰ καὶ τὴν ἀναλγησία. Ἔδειξαν στοργὴ καὶ προστασία σ’ ὅλους τοὺς «κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένους» (Ματθαίου ια΄ 28) τῆς ζωῆς.
* * * * * Ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο προτρεπόμεθα:
«Μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν, οἵτινες ἐλάλησαν ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν» (Πρὸς Ἑβραίους ιγ΄ 7).
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΒΥΡΩΝΟΣ ΚΑΙ ΥΜΗΤΤΟΥ
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ
Βασίλειος ὁμέγας, Γρηγόριος ὁθεολόγος, Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Οἱ ἅγιοι τῆς σοφίας, τῆς πίστεως καί τῆς ἀγάπης (30 Ἰανουαρίου 2009)