Ἀνατολή καί Δύσις, ἤδη ἀπό τῶν μέσων αἰώνων, τοῦ ἀνεγνώρισαν θέσιν ὑπέροχον μεταξύ τῶν προστατῶν ἁγίων, ἀνά τήν γῆν δέ καί τήν θάλασσαν ἀντηχοῦν θερμαί καί μετ’ ἐμπιστοσύνης αἱ πρός τήν μεσιτείαν του ἐπικλήσεις. Καί ὁπότε ὁ βορρᾶς προσεχώρησεν εἰς τήν χριστιανικήν θρησκείαν, ἡ τιμητική προσκύνησις τοῦ ἀγίου Νικολάου κατέκτησεν, ἐξαιρετικήν θέσιν εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν συνείδησιν τοῦ Ρωσσικοῦ ἔθνους. Γόνος διακεκριμένης οἰκογενείας, ἐγεννήθη εἰς τά Πάταρα τῆς Λυκίας, ὄχι πολύ μετά τά μέσα τοῦ τρίτου μετά Χριστόν αἰῶνος. Οἱ γονεῖς του, ἑνώνοντες τήν φιλομουσίαν μέ τήν εὐσέβειαν, ἐφρόντισαν ἐπιμελῶς διά τήν ἐκπαίδευσίν του. Ὁ δέ υἱός των ἐδικαίωσε κατά πάντα τάς ἐλπίδας των. Ηὔξανε προκόπτων εἰς θερμότητα πίστεως, εἰς πλοῦτον γνώσεων καί εἰς διαγωγήν σώφρονα καί ἄμεμπτον. Ἀπομείνας ὀρφανός εἰς νεαράν ἡλικίαν, διέθεσε τά κατ’ αὐτόν ὡς υἱός ἄξιος τοῦ οὐρανίου πατρός. Κληρονόμος ἱκανῆς περιουσίας, δέν ἐφυσιώθη ἐξ αὐτῆς, οὐδέ τήν μετεχειρίσθη πρός ἀνέσεις ἰδικάς του. Θερμαινόμενος ἀπό τήν ζωηροτέραν φιλανθρωπίαν, διακονῶν εἰς τήν μᾶλλον ἐνεργόν εὐσπλαγχνίαν, ἐπεδόθη εἰς συστηματικήν ἀνακούφισιν τῶν ἐχόντων ἀνάγκην βοηθείας. Ὀρφανά ἄπορα, πτωχαί χῆραι, οἰκογενειάρχαι στενοχωρημένοι, ἦσαν οἱ μεγάλοι εὐνοούμενοί του.

Ἡ παράδοσις διέσωσε, μεταξύ ἄλλων, καί τήν ἑξῆς πρᾶξίν του, ἀξίαν παντός θαυμασμοῦ καί ἐπαίνου.