Η ΕΛΕΥΣΙΣ

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΟΥ

ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Τοῦ Μητροπολίτου

Καισαριανῆς, Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ

Δανιήλ 1. Ἡ Ὑπόσχεσις τοῦ Θεοῦ ^H ἔλευσις καί ἔκχυσις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἰς τήν ζωήν τῶν ἀνθρώπων καί ἐπί πᾶσαν τήν κτίσιν ἦταν μιά παλαιά ὑπόσχεσις τοῦ Θεοῦ. Τήν θείαν αὐτήν ὑπόσχεσιν ἀναφέρουν οἱ Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅπως π.χ. ὁ Προφήτης Ἰωήλ ὁ ὁποῖος γράφει: «Θά συμβῆ τοῦτο, λέγει ὁ Θεός, θά ἐκχύσω ἀπό τό Πνεῦμα μου εἰς κάθε ἄνθρωπον καί θά προφητεύσουν οἱ υἱοί σας καί αἱ θυγατέρες σας καί οἱ νέοι σας θά δοῦν ὁράσεις καί οἱ γέροντές σας θά ὀνειρευθοῦν ὄνειρα· ἀκόμη καί εἰς τούς δούλους μου καί εἰς τάς δούλας μου κατά τάς ἡμέρας ἐκείνας θά χύσω ἀπό τό Πνεῦμα μου. Θά δώσω σημεῖα εἰς τόν οὐρανόν καί εἰς τήν γῆν, αἷμα καί φωτιά καί καπνώδη ἀτμόν. Ὁ ἥλιος θά μεταβληθῆ σέ σκοτάδι καί ἡ σελήνη σέ αἷμα πρίν ἔλθη ἡ Ἡμέρα Κυρίου, ἡ μεγάλη καί ἔνδοξη. Καί τότε ὁ καθένας πού θά ἐπικαλῆται τό ὄνομα τοῦ Κυρίου θά σωθῆ» (Ἰωήλ γʹ Ι-5 & Πράξ. βʹ 17-21). Μεταξύ τῶν ἀποχαιρετιστηρίων λόγων τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ εὑρίσκεται καί ἐπαναλαμβάνεται ἡ ὑπόσχεσις αὐτή διά νά παρηγορηθοῦν οἱ Ἀπόστολοι καί νά ἀντιληφθοῦν τήν ἀναγκαιότητα καί χρησιμότητα τοῦ χωρισμοῦ τους ἀπό τόν Διδάσκαλό τους. Εἶπεν ὁ Κύριος: «Εἶναι συμφέρον σας νά φύγω. Διότι ἐάν δέν φύγω, ὁ Παράκλητος δέν θά ἔλθη σ’ ἐσᾶς· ἐνῶ ἐάν φύγω, θά σᾶς τόν στείλω» (Ἰωάν. ιστʹ 7). Δέν ἦταν ἡ μοναδική φορά κατά τήν ὁποίαν ὁ Κύριός μας ἀνεφέρετο εἰς τήν ἔλευσιν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τήν ὑπαινίχθη εἰς τήν συνομιλίαν Του μέ τήν Σαμαρείτιδα καί εἰς τό κήρυγμά Του κατά «τήν τελευταίαν ἡμέραν τήν μεγάλην τῆς ἑορτῆς». Ὁ Κύριός μας ἐτόνισε εἰς τόν νυκτερινόν ἐπισκέπτην Του καί κρυφόν μαθητήν Του Νικόδημον ὅτι, «ἀλήθεια, ἀλήθεια σοῦ λέγω, ἐάν δέν γεννηθῆ κανείς ἀπό νερό καί Πνεῦμα, δέν μπορεῖ νά μπῆ εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνο πού ἔχει γεννηθῆ ἀπό τήν σάρκα εἶναι σάρκα, καί ἐκεῖνο πού ἔχει γεννηθῆ ἀπό τό Πνεῦμα εἶναι πνεῦμα». Ἑπομένως τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἐκεῖνο πού θά μᾶς δώση τήν δυνατότητα νά εἰσέλθωμεν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.

2. Ἡ ἐκπλήρωσις

T ό Ἅγιον Πνεῦμα ἦλθεν κατά τήν ὑπόσχεσιν, «τήν ἐπαγγελίαν τοῦ Πατρός», πενῆντα ἡμέρες μετά τήν ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καί δέκα ἡμέρες μετά τήν ἄνοδόν Του εἰς τούς οὐρανούς καί ἀφοῦ ἐκάθισεν εἰς τά δεξιά τοῦ Θεοῦ. Τά γεγονότα εἶναι γνωστά καί περιγράφονται εἰς τό δεύτερον κεφάλαιον τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων. Κατ’ ἐκείνην τήν ἡμέραν «ἐπληρώθησαν ὅλοι ἀπό Ἅγιον Πνεῦμα». Πληρωθέντες ὑπ’ αὐτοῦ ἀπέκτησαν διάφορα χαρίσματα καί θαυμαστές ἱκανότητες πού δέν κατεῖχαν προηγουμένως. Ἀπέκτησαν γνῶσιν καί σοφίαν καί κατενόησαν τήν διδασκαλίαν τοῦ Κυρίου. Ἐκήρυττον μέ δύναμιν καί παρρησίαν καί ἀκαταμάχητα ἐπιχειρήματα τόν Ἰησοῦν Χριστόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ καί Θεόν ἀληθινόν. Ἐπετέλουν διάφορα θαύματα. Ἐθεράπευον ἀσθενεῖς. Ἐξεδίωκον δαιμόνια. Ἀνάσταιναν νεκρούς. Διά νά κηρύξουν τόσο στό πλῆθος τῶν ἀνθρώπων πού εἶχε συγκεντρωθεῖ, ὅσο καί σέ λαούς τῶν ὁποίων τήν γλῶσσαν (τήν διάλεκτον) ἀγνοοῦσαν τούς ἐδόθη τό χάρισμα τῆς γλωσσολαλίας, ἔτσι ὅπως τό περιγράφουν οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, ὅτι «ἄρχισαν νά μιλοῦν ἄλλες γλῶσσες καθώς τό Πνεῦμα τούς ἔδιδε δύναμιν λόγου». Κατά τήν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι ἔλαβον τό Ἅγιον Πνεῦμα καί ἐβαπτίσθησαν εἰς Αὐτό σύμφωνα μέ τήν διδασκαλία καί τήν ὑπόσχεσι τοῦ Κυρίου.

3. Τά χαρίσματα τῆς Πεντηκοστῆς

έ τό γεγονός αὐτό τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατά τήν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς σχετίζονται οἱ λεγόμενοι Πεντηκοστιανοί, οἱ ὁποῖοι ἐκδηλώνουν ζωηρόν ἐνδιαφέρον καί δραστηριότητα κατά τά τελευταῖα χρόνια προκειμένου νά ἀποκτήσουν ὀπαδούς καί ἐρείσματα εἰς τήν ἑλληνικήν κοινωνίαν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί πιστεύουν καί κηρύττουν: «Ἡ ‘‘γλωσσολαλιά” ἢ τό λαλεῖν σέ ἄγνωστες ἢ ξένες γλῶσσες ὅμως δέν συνέβη μόνο μιά φορά τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, ἀλλά ἡ Γραφή δείχνει τήν συνέχεια τοῦ χαρίσματος αὐτοῦ, σάν ἐμπειρία, στή ζωή τοῦ κάθε πληρουμένου μέ Πνεῦμα ἅγιο πιστοῦ». «Ὅ,τι συνέβηκε λοιπόν τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς μέ τούς Ἀποστόλους, τό ἴδιο συνέβηκε,..., καί πολλές ἄλλες φορές». «Ἀποτελεῖ λοιπόν γεγονός ἀναμφισβήτητο ὅτι μέ τήν γλωσσολαλιά διαπιστώνεται ἡ λήψη καί ἡ αὐθεντικότητα τοῦ Βαπτίσματος, ἡ ἀψευδής βεβαίωση γιά τήν ἐκκλησία ὅτι ὁ πιστός ἔχει βαπτιστεῖ μέ Ἅγιο Πνεῦμα». (Γ.Θ. Δημητριάδη: Ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας Πεντηκοστῆς στήν Ἑλλάδα σελ. 12). Οἱ Πεντηκοστιανοί διατείνονται ὅτι τό «βάπτισμα τοῦ Πνεύματος» καί ἡ «γλωσσολαλιά» μποροῦν νά γίνουν συνεχές ἐπίμονο αἴτημα προσευχῆς μπροστά στό ὁποῖο ὁ Θεός δέν εἶναι δυνατόν νά μή ἀνταποκριθεῖ συμμορφούμενος μέ τήν ἀπαίτησι τοῦ πιστοῦ. Ἔτσι ὡς αἰτία τῆς καθόδου τοῦ Ἁγίου Πνεύματος θεωρεῖται ἡ προσευχή καί τό ἄμεσο ἐνδιαφέρον τῶν πιστῶν νά ἐμβαθύνουν στίς πνευματικές ἀλήθειες περί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Σημειώνεται, ὅτι ἡ ἰδιαίτερη ἑρμηνεία πού δίδουν εἰς τό γεγονός τοῦ «βαπτίσματος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» καί τῆς «γλωσσολαλιᾶς» δέν εἶναι οἱ μόνες διαφορές καί ἀποκλίσεις πού ἔχουν οἱ Πεντηκοστιανοί ἀπό τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία. Διαφέρουν καί κακοδοξοῦν σέ βασικά σημεῖα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καί ζωῆς. Τό ρεῦμα τῶν Πεντηκοστιανῶν ξεκίνησε στήν ἀρχή τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος ἀπό τό Λός Ἄντζελες τῶν ΗΠΑ γιά νά κατακλύση τόν κόσμον ὁλόκληρο. Ἡ πεντηκοστιανή κίνησις ἔχει τίς ρίζες της εἰς τόν Μεθοδισμό. Τό πρῶτο κῦμα ξεπήδησε τό 1905 καί τό 1920 ἡ κίνησι ἔφθασε εἰς τήν χώραν μας. Τήν δεκαετία τοῦ 1960 ἐμφανίσθηκε ἕνα δεύτερο κῦμα πεντηκοστιανῶν, ἡ κίνησι τῶν «Χαρισματικῶν Χριστιανῶν». Στήν δεκαετία τοῦ 1980 διαμορφώθηκε τό τρίτο πεντηκοστιανό κῦμα, οἱ «Νεοπεντηκοστιανοί» ἢ «Χριστιανοί τοῦ Τρίτου Κύματος». (Περισσότερα στοιχεῖα παρατίθενται εἰς τό «Ἐγχειρίδιο αἱρέσεων καί παραχριστιανικῶν ὁμάδων» τοῦ π. Ἀντωνίου Ἀλεβιζοπούλου). Ἡ ἀρχική κοινότητα τῶν πεντηκοστιανῶν διεσπάθη σέ ἄλλες ὁμάδες. Αὐτές μέ τήν σειρά τους διεσπάσθησαν καί ἐδημιούργησαν ἄλλες νεώτερες. Ἔτσι οἱ ὁμάδες αὐτές διασπώμενες συνεχῶς καί ἀνεξαρτοποιούμενες ἀπό τίς «μητρικές ὁμάδες» ἔχουν δημιουργήσει ἑκατοντάδες ἀνεξαρτήτων κοινοτήτων. Ἐπειδή παρατηροῦνται συνεχεῖς μεταβολές καί ἀλλαγές δικαιοδοσιῶν, διασπάσεις καί μεταπηδήσεις ἀπό τήν μία κοινότητα σέ ἄλλη εἶναι δύσκολο νά προσδιορισθεῖ ἡ ἀκριβής ταυτότητα τῶν κοινοτήτων αὐτῶν καί οἱ διασυνδέσεις κάθε μιᾶς μέ τίς ἄλλες.

4. Τό βάπτισμα ἐν Ἁγίω Πνεύματι

\E ν σχέσει μέ τό θέμα τοῦ «βαπτίσματος μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα» καί τοῦ χαρίσματος τῆς «γλωσσολαλιᾶς» ì ὀρθόδοξος διδασκαλία συνοψίζεται εἰς τά ἑξῆς σημεῖα: Τό γεγονός τῆς Πεντηκοστῆς εἶναι μοναδικόν καί ἀνεπανάληπτον γεγονός, ὅπως μία εἶναι καί ἡ ἐνσάρκωσις τοῦ Θεοῦ Λόγου καί ἡ ἀνάστασις. Δέν ἐπαναλαμβάνεται.

Κάθε χριστιανός ἔχει τήν προσωπική Πεντηκοστή του καί λαμβάνει τό Ἅγιον Πνεῦμα μέ τό Μυστήριο τοῦ Ἁγίου Χρίσματος.

Τό Μυστήριον τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος, πού τελεῖται εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν μας ἀναγεννᾶ τόν ἄνθρωπο, τόν ἐνσωματώνει εἰς τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, εἰς Αὐτόν δηλαδή τόν Ἰησοῦν Χριστόν καί τοῦ παρέχει ὅλα τά δικαιώματα τῶν «τέκνων τοῦ Θεοῦ». Αὐτή εἶναι ἡ «ἐξ ὕδατος καί Πνεύματος» ἀναγέννησις τοῦ πιστοῦ.