Πρόλογος ^H ἑορτὴ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, Βασιλείου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου καὶ Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, τῶν ἁγίων καί μεγάλων Πατέρων καὶ Διδασκάλων τῆς Οἰκουμένης εἰσήχθη νὰ τελεῖται στὴν Ἐκκλησία ἀπὸ τὸν 11ο αἰῶνα μ.Χ. κατόπιν ὁράματος τοῦ Ἐπισκόπου Εὐχαΐτων (πόλεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας) Ἰωάννου τοῦ Μαυρόποδος, ποὺ ἐπέλυσε εἰσάγοντας τὴν ἰσοτιμία τῶν ἁγίων τὸ μεῖζον πρόβλημα τῶν πιστῶν τῆς ἐποχῆς του, οἱ ὁποῖοι ἤριζον περὶ τοῦ «τίς ἐστί μείζων;» μεταξὺ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν. Καθιερώνοντας τὴν κοινὴ ἑορτή τους ὁ προνοητικὸς καὶ σοφὸς ἐκεῖνος Ἱεράρχης ἐπέφερε τὴν γαλήνη στοὺς πιστούς. Ἔκτοτε ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ τιμᾶ τοὺς θεοφόρους ἄνδρες ἀπὸ κοινοῦ καὶ ἐξ ἴσου λαμπρῶς. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1842 μ.Χ. καθιερώθηκε στὸ ἐλεύθερο κράτος τῶν Ἑλλήνων ἡ μνήμη τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ Διδασκάλων τῆς Οἰκουμένης ὡς Ἑορτὴ τῶν Γραμμάτων καὶ τῆς Παιδείας τῶν Ἑλλήνων.

Κατὰ τὸ πρῶτο Πανεπιστημιακὸ ἑορτασμὸ ἐξεφώνησε τὸν πανηγυρικό λόγο ὁ καθηγητὴς τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ νεοϊδρυθέντος τότε Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Ἀρχιμανδρίτης Νεόφυτος Βάμβας μὲ θέμα: «Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ματθαίου εʹ 14).