Χριστουγεννιάτικοι
Ἀναβαθμοί
Τοῦ Μητροπολίτου
Καισαριανῆς, Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ
Δανιήλ
E ^ ορτάζουμε Χριστοῦ τά γενέθλια καί ὀφείλουμε νά ἀναζητήσουμε τό νόημα τῆς ἑορτῆς «καθώς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπ’ ἀρχῆς αὐτόπται καί ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου» (Λουκᾶ αʹ 2), καί τό ἐβίωσαν οἱ θεοφόροι Πατέρες μας, οἱ ὁποῖοι ἔμαθαν τά θεῖα ἐπειδή ἔπαθαν τά θεῖα, μεταμόρφωσαν δηλαδή ἑκούσια τήν ζωή τους, ἀπό ζωή πτώσεως σέ ζωή θεώσεως. Αὐτοί ἀνέλυσαν τό «μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον» (πρός Τιμόθεον Αʹ γʹ 15). Ἀπό τήν θεία σοφία τους ἐρανιζόμαστε μερικά γιά νά τά προσφέρουμε πρός ἑόρτια χαρά καί πνευματική εὐφροσύνη.
Ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ σημαίνει: Α. Τήν ὕψιστη εὐγένεια τῆς ἀνθρώπινης φύσεως.
Ἡ ἀνθρώπινη φύσις, στό πρόσωπο ἀσφαλῶς τῆς Θεοτόκου, ἔφθασε στό ὕψιστο σημεῖο τιμῆς καί καταξιώσεώς της. Στό πρόσωπο τῆς Θεοτόκου ἡ ἀνθρωπότητα ἐξεπλήρωσε τόν σκοπό τῆς δημιουργίας της, κατέστη ἀξία νά γεννήσει τόν ἐνανθρωπήσαντα Υἱό τοῦ Θεοῦ. Μ’ αὐτό τόν τρόπο ἀπέδωσε στόν Δημιουργό Θεό τό κοινό πανανθρώπινο χρέος τῆς ὑπάρξεως. Αὐτό ἀποτελεῖ ἔργο Θεοῦ, τό ὁποῖο διανοίγει τούς ὁρίζοντες τῆς σκέψεώς μας γιά νά θαυμάσουμε αὐτή τήν ὕψιστη εὐγένεια τῆς ἀνθρώπινης φύσεως, ἀλλά καί νά στοχαστοῦμε τοῦτο: ἐμεῖς ἀποδίδουμε στόν Δημιουρό μας τό ὀφειλόμενο; τό ὁποῖο εἶναι ἡ πίστις καί ἡ ἀρετή μας.
Β. Τήν ἕνωσι Θεοῦ καί ἀνθρώπου.
Στό πρόσωπο τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἑνώθηκε ἡ θεότητα μέ τήν ἀνθρωπότητα. Μέ τήν ἐνανθρώπησι, ἡ γυμνή πάσης ἀξίας καί τιμῆς εὐτελής διαρτία, δηλ. ἡ ἀνθρωπότητα, πάνω στήν ὁποία βάρυνε ὁ προφητικός λόγος τοῦ Θεοῦ «γῆ εἶ καί εἰς γήν ἀπελεύση» (Γενέσεως γʹ 19), μεταλαμβάνει τοῦ κρείττονος, δηλαδή τῆς ἀθανασίας καί τῆς ζωῆς μετά τοῦ Θεοῦ. Σ’ αὐτή τήν δωρεά ἀναφέρεται ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέγοντας· «γινώσκετε γάρ τήν χάριν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅτι δι’ ὑμᾶς ἐπτώχευσε πλούσιος ὤν, ἵνα ὑμεῖς τῆ ἐκείνου πτωχεία πλουτήσητε» (πρός Κορινθίους Βʹ ηʹ 9). Γ. Τό ἀρχέτυπο τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου.
Στό πρόσωπο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά ἀνακαλύψει τό ἀρχέτυπό του, δηλαδή τήν μοναδική καί ἀδιάψευστη ἀλήθεια τῆς ἀναζητούμενης ἀνθρωπιᾶς του. Στό ἐρώτημα ποιός ὀφείλει νά εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ἡ ἀπάντησις εἶναι· ὅπως ὁ Ἰησοῦς Χριστός.
Δ. «Ἵνα τήν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν»
(πρός Γαλάτας δʹ 5).
Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἔγινε καί υἱός τοῦ ἀνθρώπου καί ἔδωσε τήν δυνατότητα σ’ ὅσους τό ἐπιθυμοῦν καί τό ἐπιδιώξουν ἀπό υἱοί καί θυγατέρες ἀνθρώπων νά ἀνυψωθοῦν στήν τάξι καί στήν θέσι τῶν υἱῶν καί θυγατέρων τοῦ Θεοῦ Πατέρα κατά τήν ὑπόσχεσί Του· «Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καί ἐμπεριπατήσω, καί ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καί αὐτοί ἔσονταί μοι λαός ...καί ἔσομαι ὑμῖν εἰς Πατέρα καί ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱούς καί θυγατέρας, λέγει Κύριος Παντοκράτωρ» (πρός Κορινθίους Βʹ ςʹ 16,18).
Μέ τήν ἐνανθρώπησί Του ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός χάρισε σέ ὅλους μας, Πατέρα καί ἀδελφούς. Ε. Τόν σκοπό τῆς ἐνανθρωπήσεως.
Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐξηγεῖ τόν σκοπό τῆς ἐνανθρωπήσεως. Φανερώθηκε γιά νά ζήσουμε σωφρόνως, δηλαδή μέ ἐγκράτεια ἀπό τά πάθη τῆς ἁμαρτίας, εὐσεβῶς, δηλαδή μέ πίστι καί σεβασμό στόν Θεό καί δικαίως, δηλαδή μέ ἀγάπη καί δικαιοσύνη πρός τούς ἀδελφούς μας, ἀφοῦ ἀρνηθοῦμε τήν ἀπιστία, τήν ἀσέβεια, καί τίς ἁμαρτωλές ἐπιθυμίες μας. Συνδέει τήν ἐνανθρώπησι μέ τήν σταυρική θυσία καί τίς δύο παρουσίες τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
«Ἐπεφάνη γάρ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς ἵνα ἀρνησάμενοι τήν ἀσέβειαν καί τάς κοσμικάς ἐπιθυμίας σωφρόνως καί δικαίως καί εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῶ νῦν αἰῶνι, προσδεχόμενοι τήν μακαρίαν ἐλπίδα καί ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καί σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅς ἔδωκεν ἑαυτόν ὑπέρ ἡμῶν, ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπό πάσης ἀνομίας καί καθαρίση ἑαυτῶ λαόν περιούσιον, ζηλωτήν καλῶν ἔργων» (πρός Τίτον βʹ 11-14). ΣΤ. Τήν βεβαιότητα τῆς παρουσίας τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ στήν ζωήν μας.
Τό ὄνομα «Ἐμμανουήλ» (Ματθαίου, αʹ 23) εἶναι ἀνέκφραστα θελκτικό. Ὁ Θεός εἶναι μαζί μας καί τώρα καί γιά πάντα.